Uwagi ogólne

Lelewel Joachim (1786-1861)
wybitny uczony, historyk, polityk, ideolog demokracji polskiej. 1804-1808 student Uinwersytetu Wileńskiego, 1809-1811 profesor w Krzemieńcu, 1815-1818 zastępca profesora historii na Uniwersytecie Wileńskim. 1818-1821 bibliotekarz w Publicznej Bibliotece przy Uniwersytecie w Warszawie, podjął jednocześnie wykłady bibliografii na tymże uniwersytecie i został przyjęty na członka Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W 1821 uzyskał nominację na katedrę historii w Wilnie, ale w 1824 został zwolniony za postępowe poglądy i kontakty z Towarzystwem Filomatów. W latach 1824-1831 przebywał w Warszawie, w 1825 wstąpił do Towarzystwa Patriotycznego. Odsunięty od pracy historycznej zaangażował się w życie polityczne. W 1829 poseł z powiatu żelechowskiego, zyskał wielką popularność wystąpieniami w obronie konstytucji i zasad liberalnych. W czasie Powstania Listopadowego, 30 XI 1830, wybrany do Rady Administracyjnej, dwa miesiące później wszedł w skład Rządu Narodowego, nie aprobując jednak jego polityki. Prezes klubu Towarzystwa Patriotycznego. Od października 1831 na emigracji w Paryżu. 8 XII 1831 stanął na czele Komitetu Narodowego Polskiego (KNP), nawiązał kontakt z lewicą francuską. Jego odezwa do Rosjan, nawołująca ich do obalenia caratu, stała się pretekstem dla władz francuskich, które wydaliły z Paryża członków KNP. Lelewel rozpoczął działalność konspiracyjną, nawiązał kontakt z przedstawicielami karbonariuszy (karbonaryzm) i masonerii. Wydalony przez policję francuską, w lipcu 1833 osiadł w Brukseli, gdzie podejmował próby zjednoczenia emigracji polskiej wokół programu powstańczego i republikańskiego. W latach 1835-1836 formalny kierownik Młodej Polski. W 1835 zawiązał tajny Związek Dzieci Ludu Polskiego, którego zadaniem było kierowanie agitacją krajową. W 1846 wstąpił do Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, a w 1847 do Międzynarodowego Towarzystwa Demokratycznego, którego został wiceprezesem. Podczas Wiosny Ludów pozostał bezczynny. Po 1849 wycofał się z życia politycznego. Pozostawił ogromny dorobek w dziedzinie historii i jej nauk pomocniczych.

vide:<a href="http://www.zabory.px.pl/pliki/post/lelewel_joachim.htm">http://www.zabory.px.pl/pliki/post/lelewel_joachim.htm</a>